Wageningen kiest voor de toekomst

We hebben de aarde in bruikleen gekregen. Dat betekent dat we hier op een zorgvuldige manier mee om moeten gaan, zodat ook de volgende generaties kunnen genieten en profiteren van alles wat de schepping heeft voortgebracht. Wageningen zal de opwarming van de aarde niet kunnen voorkomen, maar dat ontslaat ons niet om ook op lokale schaal werk te maken van goed rentmeesterschap. Wageningen UR kan en mag ons daarin als Groene Universiteit voorgaan en aanbevelingen doen voor een vermindering van onze gezamenlijke uitstoot.

De ChristenUnie doet dit door de ambitie om klimaatneutraal te zijn in 2030 niet alleen te onderschrijven, maar ook zelf met voorstellen te komen. We willen fijnstof, CO2 en geluidsoverlast terugdringen en zorgvuldig omgaan met de groene leefomgeving. Ook willen we ruim baan voor de fiets en openbaar vervoer.

De ChristenUnie heeft volop oog voor de kinderen. Ze hebben recht op een veilige omgeving om op te groeien en hun talenten te ontdekken. Daarom zet de ChristenUnie zich in voor veiligheid in het verkeer, veilige en groene speelvoorzieningen in de buurt, de beschikbaarheid van opvoedondersteuning voor hun ouders, echtscheidingspreventie en cultuureducatie en sportvoorzieningen, zodat ze hun talenten in een veilige omgeving kunnen ontdekken en ontplooien.

 

1.1       Klimaat en omgeving

Wageningen ligt prachtig, tussen het Binnenveld en de Eng, de uiterwaarden en het bos. Aan alle kanten ben je zo de stad uit en kun je genieten van rust en de groene omgeving. De ChristenUnie hecht aan de recreatieve en natuurlijke waarde van elk van deze gebieden. Ook in de bebouwde kom is een goede groene structuur van groot belang, voor welzijn, gezondheid en sociale cohesie.

Materialen die de Schepper ons geeft, willen wij niet verspillen, maar terugwinnen en hergebruiken. Wij kiezen voor de bescherming van waardevolle natuur en een verantwoorde omgang met ruimte en landschap in Nederland.

1.1.1     Omgeving

De Eng wordt wel de achtertuin van Wageningen genoemd. Het is niet alleen een mooi gebied vanwege de relatief kleine kavels, het is ook een mooi stuk open gebied, geliefd bij wandelaars, hardlopers en fietsers. De ChristenUnie wil dit graag zo houden en wil dus geen verstening van dit gebied.

Het Binnenveld is een overgangsgebied tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe. Langs en over de Campus loopt een ecologische verbindingszone die deze twee parken met elkaar verbindt. Ook is er een stiltegebied en is het van belang voor diverse trek- en weidevogels. De ChristenUnie wil niet dat het Binnenveld wordt aangetast door aanleg van nieuwe wegen. De maximumsnelheid wordt beperkt en gehandhaafd op 60 km/uur. Doorgaand verkeer wordt beperkt.

De uiterwaarden zijn natuurlijk van groot belang voor de waterveiligheid, als overloopgebied voor de Rijn bij hoogwater. Daarnaast is er ook een grote diversiteit aan flora en fauna, is het belangrijk voor de ontspanning (wandelen, zwemmen in de kribben, schaatsen in de nevengeul). Bij herontwikkeling van de Grebbedijk staat bescherming tegen hoogwater voorop, maar blijven recreatie en ecologische waarden behouden of worden deze versterkt.

 

1.1.2     Klimaatneutraal

We willen niet alleen goed zorgen voor onze eigen omgeving, maar hebben ook een verantwoordelijkheid buiten Wageningen. Er is in onze stad veel kennis aanwezig over goed beheer van onze omgeving en onze planeet, voor zowel onszelf als toekomstige generaties.
De ChristenUnie steunt de ambitie om Wageningen in 2030 klimaatneutraal te laten zijn. Dit is een grote opgave, die veel vraagt van overheid, inwoners, instellingen en bedrijven. Zo moet er werk gemaakt worden van het gasloos maken van bestaande bouw en is er dus een energietransitie nodig.

Het verduurzamen van het opwekken van elektriciteit is nog een grote opgave. De ChristenUnie is voorstander van zonneparken op maaiveld binnen de gemeentegrens, maar ook daken kunnen nog steeds beter benut worden. In Wageningen wordt een aantal grote lege daken van bedrijven (zoals Marin) al gevuld met zonnepanelen. Maar er zijn nog meer daken die geschikt zijn om via lokale energiecoöperaties te kunnen investeren in zonne-energie, waar bewoners samenwerken met private partijen.

Ook andere mogelijkheden om op een alternatieve energie te winnen (zoals warmte-koude-opslag en geothermie) zullen nodig zijn. Initiatieven om hele wijken of buurten van het gasnet af te koppelen, verdienen ondersteuning van de gemeente.

Over windmolens op Wagenings grondgebied is sinds de eeuwwisseling veel onderzoek gedaan, maar alle mogelijke locaties zijn afgevallen vanwege o.a. waterveiligheid (Uiterwaarden), stiltegebied (Binnenveld), overlast door geluid en slagschaduw. Volgens de ChristenUnie is het goed dat er in 2014 een streep is gezet onder die discussie, hier moeten we geen verdere energie insteken. Voor windenergie kijken we vooral naar het laten participeren van Wageningers in projecten elders, zoals langs de A12, in de Flevopolder of de Noordzee.

De grootste slag die gemaakt moet worden is die van energiebesparing, zowel door particulieren als grootverbruikers. In een tijd waarin steeds meer elektrische apparaten worden gebruikt, is dat een hele opgave. Veel energie wordt gebruikt voor warmte. Om dit energieverbruik terug te dringen, kan nog veel gedaan worden aan isolatie. Veel energiemaatregelen verdienen zich binnen afzienbare tijd terug, maar voor woningeigenaren ontbreekt soms de mogelijkheid om hierin te investeren. Daarom moeten de mogelijkheden voor een Duurzaamheidslening aangeboden blijven worden.

Via Wageningen Werkt Duurzaam zijn bedrijven bezig om steeds duurzamer te gaan werken. Dit initiatief verdient waar nodig ondersteuning.

 

1.1.3     Afval

Materialen die de Schepper ons geeft, willen we niet verspillen, maar terugwinnen en hergebruiken. De normen voor afvalscheiding worden steeds strenger. In 2020 mag er nog 100 kilo restafval per persoon per jaar zijn. In afval zitten waardevolle grondstoffen die niet verloren mogen gaan. Beter kunnen we afval daarom zien als grondstof. Als afval goed gescheiden wordt ingezameld bij de bron, kunnen de grondstoffen worden aangeboden voor hergebruik. De ChristenUnie vindt dat er voor lastig te verwerken afvalstromen een passende oplossing moet worden geboden. Bij de hoogbouw mist in het afvalbeleid nog de ambitie om meer gescheiden afval in te zamelen.
Voor het voorkomen van zwerfvuil ligt een grote verantwoordelijkheid bij de producenten. In Wageningen wordt zoveel mogelijk gedaan om zwerfvuil te voorkomen, onder andere door voldoende afvalbakken in de openbare ruimte te plaatsen, langs doorgaande fietsroutes voor scholieren, studenten en recreanten, op plaatsen waar mensen verblijven (zoals parken, winkelgebieden en pleinen) en hondenuitlaatstroken. Zwerfvuil en de hondenpoepvervuiling worden aangepakt door mensen daadwerkelijk te beboeten bij overtreding.
Met organisatoren van evenementen (bijv. Bevrijdingsfestival en AID) worden afspraken gemaakt over afvalreductie en afvalscheiding.

 

1.2       Mobiliteit

Mobiliteit brengt mensen bij elkaar. Het is essentieel om samen te kunnen leven en werken. De ChristenUnie ziet mobiliteit in een bredere context. Het gaat niet alleen om de bereikbaarheid van Wageningen met de auto, maar ook het stimuleren van het gebruik van fiets en openbaar vervoer. Ook op kleinere schaal is mobiliteit heel belangrijk, zoals scholieren en studenten die veilig naar school, universiteit en verenigingen kunnen en ouderen die de deur uit kunnen doordat de juiste voorzieningen voorhanden zijn, zoals passend vervoer (zie ‘Wageningen kiest voor elkaar’). Voor ouderen en andere mensen die minder mobiel zijn worden de looproutes naar het centrum, belangrijke ontmoetingsplekken en (zorg)voorzieningen zoveel mogelijk aangepast naar hun behoeften (comfortzones).

 

1.2.1     Infrastructuur

De overheid in brede zin is verantwoordelijk voor een goed niveau van de infrastructuur, zodat familie, vrienden, school, club en werk bereikbaar zijn. Om de groeiende mobiliteit niet ten koste te laten gaan van de leefomgeving, zet de ChristenUnie zoveel mogelijk in op verduurzaming. Dit betekent dat we niet de grijze loper uitleggen voor de auto, maar wel de rode loper voor de fiets.
In de verkeers- en vervoersplannen wordt CO2-emissiereductie integraal opgenomen. Daarbij wordt aandacht besteed aan alternatieven voor de auto, het stimuleren van gebruik van openbaar vervoer en fietsverkeer.
Veel verkeersbewegingen in Wageningen zijn per fiets. Dat is positief en moet meer gestimuleerd worden. De komende periode kan er nog meer verbeterd worden aan de verkeersveiligheid rond basisscholen en moeten er veilige fietsroutes gerealiseerd worden naar de Campus en het Pantarijn. Ook moet het fietscomfort op diverse fietspaden worden verbeterd. Waar mogelijk worden fietspaden verbreed, zodat snellere fietsers (o.a. door elektrische fiets, speed pedelec) en de langzamere fietsers veilig van A naar B kunnen komen. Ook de fietspaden naar de ons omringende plaatsen in een omtrek van ongeveer 25 kilometer worden geschikt gemaakt voor sneller woon-werkverkeer. Wageningen moet zich inspannen om in 2020 Fietsstad van het jaar te zijn.
De gemeente moet zich verder inzetten voor directe(re) busverbindingen van de Campus met de stations Ede-Wageningen, Rhenen en Arnhem.

 

1.3       Grebbedijk

De komende jaren worden er plannen gemaakt voor het versterken van de Grebbedijk, tussen de Veerstraat en de Blauwe Kamer. Het waterschap Vallei & Veluwe is hiervoor verantwoordelijk. Die is een traject gestart waarbij ruimte is voor inbreng van iedereen die op de een of andere wijze met de dijk te maken heeft, of hier ideeën voor heeft. Duidelijk is dat de versterking van de dijk wordt betaald door het Rijk. Voor aanvullende wensen vanuit Wageningen zal naar de gemeente worden gekeken.
De ChristenUnie ziet de Grebbedijk als belangrijke schakel in een gemeentelijk recreatieplan, waar ruimte is voor wandelaars, hardlopers, fietsers, bankjes/picknickplaatsen. De dijk moet hiervoor tussen de Wageningse Afweg en de Blauwe Kamer autoluw worden.
De huidige nevengeul biedt niet alleen een mooi landschap met de bijbehorende biodiversiteit. Het is ook een geliefde plaats om in de winter te schaatsen. De ChristenUnie wil deze nevengeul behouden.

 

1.4       Jeugd

Het is belangrijk dat jongeren zich goed kunnen ontwikkelen. Een veilige omgeving is hiervoor essentieel. Dat geldt natuurlijk voor school en de (sport)vereniging, maar ook thuis moet een kind zich veilig voelen.

1.4.1     Jeugdzorg

Ouders zijn en blijven primair verantwoordelijk voor hun kinderen, zij nemen beslissingen over de opvoeding van hun kind. Ook voor de keuze voor kinderopvang of voorschoolse educatie blijven de ouders verantwoordelijk. De gemeente moet zich inzetten om een diversiteit aan scholen te behouden, zodat ouders een school kunnen kiezen die past bij hun levensvisie en opvoeding.
Scholen hebben een belangrijke rol in het versterken van de kracht van de samenleving, door de rol die ze hebben in burgerschapsvorming en sociale integratie. Het is belangrijk dat er goede communicatie plaatsvindt over vroegtijdige schoolverlating en jongeren met wie het niet goed gaat. Zo kan de gemeente gericht beleid ontwikkelen op hen die dat echt nodig hebben.
Door de jeugdzorg te decentraliseren heeft het Rijk het vertrouwen uitgesproken in gemeenten dat zij samen met de jeugdzorgaanbieders de jeugdhulp kunnen organiseren. Om de transformatie te laten slagen zal er verder ingezet gaan worden op preventie en vroegsignalering, zodat kinderen eerder worden ondersteund en geholpen. Ouders en kinderen zijn er namelijk bij gebaat als op het juiste moment de juiste zorg beschikbaar is, zo licht of zo zwaar als nodig is. Hiervoor is nodig dat de zorgvrager, het gezin, samen met de omgeving en professionals een plan maakt. Ouders/gezinnen worden actief gewezen op de mogelijkheid om via een PGB identiteitsgebonden of specialistische zorg in te kunnen kopen als de gemeente deze zorg niet heeft ingekocht.
In het hulpverleningstraject willen we namelijk de eigen kracht en de netwerken van gezinnen inzetten en versterken.
Jeugdhulp moet beschikbaar zijn voor alle kinderen en ouders die ondersteuning nodig hebben. Om snel hulp te kunnen aanbieden, is het belangrijk om de zorg dichtbij plekken te organiseren waar kinderen verblijven. Dit kan door het onderwijs samen met jeugdzorg arrangementen te laten ontwikkelen of de jeugdzorg op scholen spreekuren te geven. De ChristenUnie pleit ervoor expertise in de kinderopvang of school te halen. Zo wordt ingezet op preventie en wordt voorkomen dat op termijn doorstroming naar duurdere en zwaardere vormen van zorg nodig is. Tegelijkertijd ondersteunt het de leerkracht die met zijn of haar zorgen over een kind, samen met de ouders, terecht kan bij een professional, die de zorg overneemt. Waar nodig moet de jeugdzorg op een soepele manier overgaan in volwassenenzorg.

 

1.4.2     Echtscheidingspreventie

In de huidige cultuur zijn de verwachtingen van relaties hoog en tegelijkertijd is trouw in relaties niet vanzelfsprekend. De afgelopen decennia is het aantal echtscheidingen en verbroken relaties fors toegenomen. Voor kinderen is de echtscheiding van hun ouders vaak bijzonder ingrijpend. Steeds meer raken we hiervan doordrongen, zeker als we de verhalen horen over pijnlijke vechtscheidingen. Inzet op ondersteuning en preventie bij relatieproblemen is nodig omdat daarmee kinderen in hun kwetsbare positie worden beschermd en veel relatieleed voor ouders wordt voorkomen. Meer aandacht in de prenatale voorlichting voor psychosociale aspecten en veranderingen in de relatie als gevolg van het vader- en moederschap;

  1. Met professionals uit het veld ontwikkelt de gemeente preventief (v)echtscheidingsbeleid, allereerst gericht op het laagdrempelig en vrijwillig versterken van relaties van alle ouders in Wageningen, maar daarnaast ook op tijdige hulp als een scheiding onvermijdelijk is;
  2. Ouderschapscursussen en informatie over relatieondersteuning moeten laagdrempelig beschikbaar zijn;
  3. Extra inzet op initiatieven waarin ouders andere ouders ondersteunen, sprekende voorbeelden zijn Buurtgezinnen.nl, Home-Start en de Family Factory.

 

1.4.3     Cultuur, sport en recreatie

Sport, cultuur en recreatie bieden mogelijkheden om op een zinvolle manier de vrije tijd te besteden. Ze hebben positieve sociale, maatschappelijke en gezondheidseffecten. Ieder mens heeft gaven en talenten ontvangen om God te eren, anderen te dienen en zichzelf te ontplooien.
Beleid op de gebieden sport, cultuur en recreatie richt zich vooral op stimulering van deelname, ondersteuning en faciliteren van verenigingen en initiatieven. Er moet sprake zijn van een gedegen voorzieningen- en accommodatiebeleid. Daarbij zet de ChristenUnie in op toegankelijkheid en bereikbaarheid. Zowel financieel als praktisch. De focus van de gemeente dient te liggen op de breedtesport en amateurverenigingen, en niet op de topsport en geprofessionaliseerde instellingen.
Sporten is niet alleen gezond en leuk, maar sport bindt ook samen. Sportstimulering en specifiek het betrekken van minima, ouderen, mensen met een beperking en mogelijk andere doelgroepen is daarom een speerpunt. De ChristenUnie pleit voor open clubs met een sterke verbinding tussen het sociale en het gezondheidsdomein.
De ChristenUnie vindt het van levensbelang dat elk kind aan het einde van de basisschool ten minste het zwemdiploma A heeft. Wageningen is niet alleen gelegen aan de Rijn, maar kent ook ander openbaar water, zoals de stadsgracht, de Rooseveltsingel, de vijvers bij de Vredehorst, het Hooilandplein en het park bij de Mondriaanlaan en de sloten in het Binnenveld.

De BBLTHK (bibliotheek) is van belang voor het leesonderwijs aan onze kinderen, het bestrijden van laaggeletterdheid en biedt alle inwoners leesplezier en toegang tot informatie (ook digitaal). Daarnaast biedt de BBLTHK een podium voor kunst, cultuur, ontmoeting en debat en is zo van waarde voor Wageningen. Het kan ook een plek zijn waar toeristische informatie over Wageningen te vinden is. (Zie 3.5)
Het Vrijwilligerscentrum heeft hier ook zijn plek gevonden. De ChristenUnie wil zich in blijven zetten voor een brede inzetbaarheid van de BBLTHK.

De ChristenUnie is blij dat het financieel goed gaat met theater Junushoff. Het theater krijgt jaarlijks een flinke subsidie. Wanneer er op cultuur bezuinigd moet worden, dan kan Junushoff niet opnieuw ontzien worden. Prioriteit voor Junushoff moet liggen bij de activiteiten van de lokale amateurverenigingen en scholen. Indien nodig wordt de gemeentelijke tegemoetkoming om deze uitvoeringen mogelijk te maken vergroot.

De ChristenUnie zet in op actieve kunstbeoefening door inwoners van Wageningen. Kwalitatief goede cultuureducatie (lessen in zang, dans, muziek, beeldende kunst) moeten voor iedereen bereikbaar zijn. Hiervoor is een hernieuwde bundeling van creatieve krachten nodig nu ’t Venster er niet meer is. De ChristenUnie is niet tegen een cultuurplantsoen om een en ander op het culturele erf te bundelen. Er moet echter wel een degelijk financieel plan onder liggen én de actieve cultuurdeelname mogelijk maken.

 

1.5       Wonen, werken, leven

De ChristenUnie ziet de druk op veel mensen stijgen. Wij zijn voorstander van een dag rust in de week en zal zich verzetten tegen de 24/7-economie. Onderzoek en onderwijs zijn volop aanwezig in Wageningen. Dat is goed voor de stad, maar er dient ook ingezet te worden op praktisch geschoold werk en er dient zorg te zijn voor werk voor mensen met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt.

 

1.5.1     Economie

Een goede economie is geen doel op zich, maar een randvoorwaarde en een middel om andere doelen te realiseren. We moeten tevreden zijn met genoeg.
De ChristenUnie heeft hart voor boeren. Deze sector onderhoudt een nauwe relatie met de schepping en beheert een groot deel van het buitengebied. De ChristenUnie wil ruimte bieden aan boeren voor een sterke, duurzame en innovatieve landbouw. De gemeente kan hierin bijdragen door ruimte te scheppen in bestemmingsplannen en milieuwetgeving. Bedrijven in het buitengebied dienen oog te hebben voor het multifunctioneel gebruik (landbouw, natuur en recreatie) van het Wagenings buitengebied.
De ChristenUnie ziet in Wageningen een breed palet aan werkgelegenheid, naast de kennisinstellingen is er ook ruimte voor ambachtslieden, productiebedrijven en ZZP’ers. Voor ZZP’ers wordt het mogelijk zich te vestigen in woonwijken. De gemeente ondersteunt mensen die een uitkering hebben en een eigen onderneming willen beginnen met bedrijfsruimte (leegstaande panden) en faciliteiten. Herontwikkeling van (verouderde) bedrijventerreinen als Nude I gaat voor de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. Bedrijfsterreinen functioneren zoveel mogelijk klimaatneutraal.
Samen met gemeenten en partners in de regio wordt gekeken of er een regionale keten voor de productie van landbouwproducten ontwikkeld kan worden. Er wordt onderzocht of op een centrale plek in Wageningen ruimte geboden kan worden voor de verkoop hiervan.
De haven speelt een belangrijke rol in milieuvriendelijk vervoer van goederen en biedt werkgelegenheid. Gemeentelijke havenfaciliteiten worden tegen kostprijs aangeboden.
Uitbreiding van havenactiviteiten is toegestaan en wordt waar mogelijk gestimuleerd, vanzelfsprekend binnen wettelijke kaders (zoals milieueisen).
FoodValley is een sterk concept. In samenwerking met andere FoodValley gemeenten stimuleert Wageningen de vestiging van instellingen/bedrijven die passen in dit thema in FoodValley. De ChristenUnie is voorstander van de ontwikkeling van de zogenaamde Kennisas Ede Wageningen (campussen voor Edese en Wageningse studenten, van MBO tot universitair niveau). De Kennisas bevordert samenwerking op het gebied van verschillende studies, maakt gebruik van elkaars faciliteiten en resultaten, en werkt samen bij woningbouw voor studenten.

 

1.5.2     Centrum

Het centrum van Wageningen wordt gewaardeerd om het gedifferentieerde winkelaanbod, een goede mix tussen Wageningse bedrijven en grote ketens. De ChristenUnie wil deze graag in stand houden en het centrum versterken. Hierbij spelen zondagsopening, reclamebelasting en hervestiging een belangrijke rol.
Een gezamenlijk rustmoment, een collectieve rustdag komt de samenleving dan ook ten goede. Door de toename van koopzondagen zien we dat kleine zelfstandigen het extra moeilijk hebben gekregen. De ChristenUnie zet zich daarom in voor het zoveel mogelijk beperken van het aantal koopzondagen. Als gemeentelijke overheid kunnen we de inzet van eigen personeel op zondag zoveel mogelijk proberen te voorkomen. De zondagsopenstelling van winkels wordt zoveel mogelijk beperkt (inclusief avondopenstelling van supermarkten op zondag).
Kleine winkels (zoals bakkers) in de wijken worden zoveel mogelijk ondersteund, omdat deze winkels een positief effect op leefbaarheid in de buurt hebben. Waar winkels (bijv. vanaf de Churchillweg) de mogelijkheid hebben zich in het winkelcentrum te hervestigen, wordt dit gestimuleerd. Zo blijft het stadscentrum levendig.
De reclamebelasting zal alleen gecontinueerd worden als de meerderheid van de ondernemers zich daar in kan vinden. Een eerlijker differentiatie van tarieven is noodzakelijk, waarbij gekeken wordt naar ligging, omvang van het bedrijf en de WOZ-waarde.
De ontwikkeling van het oude postkantoor kan een stimulans zijn voor het centrum. Dit kan door aansluiting bij het cultuurplantsoen van de Junushoff, maar de ChristenUnie ziet ook ruimte om ondernemers ruimte te geven voor andere vormen van recreatie, zoals een hotelaccommodatie, gecombineerd met kleinschalige horeca, muziek en overige vormen van kunst. De gemeente is in dit proces realistisch faciliterend.

 

1.5.3     Wonen

De ChristenUnie doet er ook lokaal alles aan om de woningmarkt te stimuleren, zodat starters, zoals afgestudeerde studenten, een steuntje in de rug krijgen met bijvoorbeeld een starterslening, er voldoende (geschikte) huurwoningen zijn en er ruimte is voor nieuwbouw. De veranderingen in o.a. de ouderenzorg vragen om een woningaanbod dat daarbij past. Voor de komende jaren zijn er al genoeg plannen voor meer studentenhuisvesting, wanneer de vraag naar studentenhuisvesting blijft toenemen, dan moet er gekeken worden buiten Wageningen. We kunnen niet iedere plek volbouwen voor alleen deze doelgroep.
Nieuwbouw vindt vooral plaats via inbreiding. Wel moet er voldoende ruimte blijven voor groen en speelplaatsen. Daarbij zorgt de gemeente voor een groot aandeel betaalbare woningen in de plannen. De gemeente maakt een update van behoefte aan huisvesting voor senioren: het type woning en welke mate van zorg, gericht op de verwachte vergrijzing.
Nieuwe woningen op o.a. de Dreijen moeten levensloopbestendig worden gebouwd volgens WoonKeur. Er is ruimte voor innovatief, vraaggericht en duurzaam wonen (o.a. levensloopbestendige woningen, gezamenlijke wooninitiatieven, bouwen in eigen beheer door particulieren). Het duurzaam en energieneutraal bouwen en wonen wordt bevorderd. Voor (door)starters houden we de starterslening in stand.
Zo nodig worden winkelbestemmingen gewijzigd in woonbestemmingen en worden leegstaande gebouwen getransformeerd naar (studenten)woningen. Wageningen UR is een belangrijke partner voor Wageningen. De gemeente schept ruimte voor ontwikkeling op de Campus en stimuleert herontwikkeling van vrijkomende gebouwen in de stad. Belangrijk is dat de Campus een aansluiting houdt met het centrum.
Het ruimtelijk beleid moet mede ten dienste staan van de opdracht aan de mensen om als rentmeester de aarde op een verantwoorde wijze te ontwikkelen en te beheren. Ecologische, economische en demografische ontwikkelingen maken het mogelijk en noodzakelijk dat er een omslag komt: van sloop en nieuwbouw naar hergebruik, van bebouwen van de open ruimte naar hergebruik en herstructurering van al bebouwd gebied.